Witaj, Subskrybuj nas newsletter i bądź na bieżąco.

April 20, 2024
Przedszkole

Lateralizacja: Klucz do rozwoju dziecka i jego zdolności

Odkąd poczułam ruchy mojego dziecka w brzuchu, zastanawiałam się, jak będzie wyglądał jego rozwój. Już wtedy zrozumiałam rolę lateralizacji, która okazała się być fundamentem dla wielu zdolności malucha. Lateralizacja to proces, w którym jedna strona ciała zaczyna dominować nad drugą, wpływając na wiele aspektów życia dziecka.

Lateralizacja to po prostu dominacja jednej strony ciała – najłatwiej zauważalna w momencie, gdy dziecko zaczyna preferować jedną rękę do pisania czy nogę do kopania piłki.

Lateralizacja – definicja i rodzaje

Lateralizacja to termin, który może brzmieć enigmatycznie, ale w rzeczywistości dotyczy czegoś, z czym mamy do czynienia na co dzień. Jest to zjawisko, gdy jedna strona naszego ciała staje się bardziej sprawna w wykonywaniu określonych czynności.

Wyróżniamy dwie główne rodzaje lateralizacji: prawostronną i lewostronną. Jednak niezależnie od typu, jest to kluczowy element w rozwoju motorycznym i poznawczym dziecka.

Fizjologiczne podstawy lateralizacji

Mózg każdego człowieka składa się z dwóch półkul, które są ze sobą połączone i wspólnie odpowiadają za różnorodne funkcje naszego organizmu.

Fizjologiczne podstawy lateralizacji są związane bezpośrednio z asymetrią funkcjonalną mózgu, co oznacza, że każda z półkul specjalizuje się w innych zadaniach.

Typy lateralizacji: prawostronna i lewostronna

Wyróżniamy dwa główne typy lateralizacji: prawostronną oraz lewostronną. Zdecydowana większość ludzi jest praworęczna, co wiąże się z dominacją lewej półkuli mózgowej.

Osoby leworęczne, choć mniejszość, mogą wykazywać szczególną kreatywność i intuicję względem dominacji prawej półkuli. Obie formy są naturalne i własne dla każdego indywiduum.

Warto przeczytać  Dlaczego przedszkole jest ważne dla rozwoju dziecka?

Rozwój i ustalanie się lateralizacji

Rozwój i ustalanie się lateralizacji rozpoczyna się już w łonie matki i trwa aż do wczesnych lat szkolnych dziecka. To wtedy najczęściej określamy, czy nasza pociecha będzie prawo-, czy leworęczna.

Proces ustalania lateralizacji jest bardzo indywidualny i może być różny dla każdego dziecka. Warto więc obserwować malucha, aby wspierać go w naturalnym procesie rozwoju.

Przyczyny zaburzeń lateralizacji

Przyczyny zaburzeń lateralizacji różnią się, lecz zazwyczaj związane są z niedojrzałością układu nerwowego lub urazami.

Do najczęstszych przyczyn należą anoksja czy niewielkie wylewy, które mogą wystąpić w okresie prenatalnym lub porodowym.

Charakterystyka i rozpoznawanie nieprawidłowej lateralizacji

Nieprawidłowa lateralizacja może objawiać się poprzez trudności w nauce czytania i pisania, a także zaburzenia koordynacji ruchowej i orientacji przestrzennej.

Rozpoznawanie nieprawidłowej lateralizacji wiąże się z obserwacją zachowań dziecka oraz odpowiednimi testami, które mogą być przeprowadzone przez specjalistów.

Skutki występowania zaburzeń lateralizacji

Zaburzenia lateralizacji mogą prowadzić do trudności w nauce, problemów z pamięcią, koncentracją i mową.

W efekcie zaburzonej lateralizacji dziecko może wykazywać opóźnienia w rozwoju lub niechęć do niektórych aktywności.

Diagnozowanie lateralizacji u dzieci

Diagnozowanie lateralizacji u dzieci jest procesem, który powinien być przeprowadzony przez specjalistów.

Można je rozpoznać przez obserwację zachowań ruchowych malucha oraz testy neuropsychologiczne.

Ćwiczenia wspierające prawidłową lateralizację

Istnieje wiele ćwiczeń wspierających prawidłową lateralizację. Należą do nich m.in. zabawy ruchowe, wspomaganie koordynacji ręki i oka, czy ćwiczenia grafomotoryczne.

Ważne jest, aby tego rodzaju aktywności były przeprowadzane w formie zabawy, aby dziecko mogło rozwinąć umiejętności w przyjaznej atmosferze. Jedną z powszechnie stosowanych metod mających pozytywny wpływ na kształcenie lateralizacji jest metoda dobrego startu.

Podsumowanie: znaczenie lateralizacji w rozwoju dziecka

Lateralizacja to kluczowy element rozwoju każdego dziecka, wpływający na zdolności motoryczne, poznawcze i naukowe. Zaburzenia lateralizacji mogą prowadzić do trudności w nauce, dlatego tak ważna jest wczesna diagnoza oraz stosowanie ćwiczeń wspierających prawidłowy rozwój funkcji lateralnych. Obserwujmy i wspierajmy nasze pociechy, aby ich rozwój przebiegał w sposób zdrowy i harmonijny.

Warto przeczytać  Rola muzyki i tańca w edukacji przedszkolnej

Często zadawane pytanie:

Jakie są konsekwencje lateralizacji skrzyżowanej?

Lateralizacja skrzyżowana jest związana z wyzwaniami w zakresie koordynacji wzrokowo-ruchowej, co może przejawiać się problemami w pisaniu i czytaniu. Litery pisane przez dziecko mogą być niekształtne lub malowane z nierównymi odstępami, co może wskazywać na trudności w śledzeniu linii tekstu i sprawiać problemy z przestrzeganiem właściwej kolejności zapisu liter.

Czym są zaburzenia lateralizacji?

Zaburzenia lateralizacji mogą objawiać się trudnościami dziecka w określeniu, która strona ciała jest prawą, a która lewą. Jeśli występuje lateralizacja skrzyżowana, mogą pojawiać się komplikacje w zakresie koordynacji między kończynami a narządami zmysłu, czego skutkiem jest często widoczne pogorszenie koordynacji wzrokowo-ruchowej.

Jak wygląda poprawna lateralizacja?

Poprawna lateralizacja przejawia się zazwyczaj jako jednorodna, obejmująca dominację prawej lub lewej strony ciała (prawa ręka, prawa noga, prawe oko lub lewa ręka, lewa noga, lewe oko). Występują również przypadki lateralizacji skrzyżowanej, gdzie dominacja jest rozłożona pomiędzy różne strony ciała (np. lewa ręka, prawe oko, lewa noga lub prawa ręka, lewe oko, prawa noga), co może prowadzić do wyzwań w codziennym funkcjonowaniu.